ԱՐԴԻԱԿԱՆ ԹԵՄԱՆԵՐ
  • Գերմանիայում ի հայտ են եկել ջրածնային ավտոբուսներ, որոնք էներգիա են ստանում աղբից
    Գերմանիայի Վուպերտալ քաղաքում ի հայտ են եկել էկոլոգիապես մաքուր ավտոբուսներ․ դրանք աշխատում են ջրածնային վառելիքի հիման վրա, որը չի ձեւավորում որեւէ արտանետում, բացի ջրի գոլորշուց, իսկ վառելիքը ձեւավորում է աղբ այրող էներգակայանը, հաղորդում է Եվրոպուլս-ը։Ջրածնային վառելիքով 10 ավտոբուս միաժամանակ երթեւեկում է տարբեր երթուղիներով։ Նախատեսվում է հաջորդ տարի ջրածնային ավտոբուսները կրկնապատկել Վուպերտալում։ Յուրաքանչյուր ավտոբուսը տեղափոխում է մինչեւ 75 ուղեւոր։Նախկինում գոյություն ունեին էներգոհյուրանոցներ, որոնք աշխատում էին արտանետ
  • Եվրամիության տնտեսությունն ավելի խորը ճգնաժամ է ապրում, քան ակնկալվում էր. Եվրահանձնաժողով
    Եվրամիության տնտեսությունը ավելի խորը ճգնաժամ է ապրում, քան ակնկալվում էր, հայտարարել է Եվրահանձնաժողովը։Ըստ այսօր հրապարակված կանխատեսման, այս տարի եվրագոտու ՀՆԱ-ն կկրճատվի 8,7 տոկոսով, ինչը մեկ տոկոսով գերազանցում է գարնանը տրված գնահատականը, գրում է azatutyun.am լրատվական կայքը:«Վերականգնման ճանապարհը դեռ անորոշությամբ է պատված», - հայտարարել է Եվրահանձնաժողովի տնտեսական և ֆինանսական գծով հանձնակատար Պաոլո Ջենթիլոնին, փաստելով՝ տնտեսության վերաբացումը կանխատեսվածից դանդաղ է ընթանում՝ համաճարակի նոր ալիքներից խուսափելու համար։Ըս
  • ԱՄՆ-Մեքսիկա սահմանը կհսկի արհեստական ​​ինտելեկտը
    Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հնգամյա պայմանագիր է կնքել Oculus VR-ի հիմնադիր Փալմեր Լաքիի նոր Anduril Industries ընկերության հետ, ով փաստացի հեռացվել էր աշխատանքից Facebok-ից Թրամփի նկատմամբ իր համակրանքի համար: Համագործակցությունը Մեքսիկայի եւ Միացյալ Նահանգների միջեւ «վիրտուալ պատի» ստեղծման կհանգեցնի, որը սահմանը հատելու ապօրինի փորձերը կկանխի ԱԻ-ի օգնությամբ, փոխանցում է HighTech +-ը:Anduril Industries-ը մինչեւ 2022 թվականը հսկման 200 «խելացի» կայան կտեղադրի սահմանի երկայնքով: Դրանց կառուցվածքն արտաքինից բավականին պարզ է․ յուրաքանչյուր աշտարակի հիմքում երկու մեծ
  • Անտարկտիդայում ջերմաստիճանի ռեկորդ է գրանցվել
    Գիտնականների միջազգային խումբը պարզել է, որ Երկրի Հարավային բեւեռը վերջին 30 տարվա ընթացքում երեք անգամ ավելի արագ է տաքացել, քան մոլորակի մնացած մասը, հայտնում է Lenta-ն՝ հղում անելով Nature Climate Change-ին։Հայտնի է, որ Անտարկտիդայի ջերմաստիճանը մեծապես տատանվում է՝ կախված տարվա եղանակից եւ տարածաշրջանից, ուստի երկար տարիներ հավատում էին, որ մայրցամաքի վրա գլոբալ տաքացման պատճառով ամենաքիչն են ազդում կլիմայի փոփոխությունները: Սակայն 60 տարվա ընթացքում օդերեւութաբանական կայաններից ստացված տվյալները եւ համակարգչային մոդելավորման արդյունքները ցույց
  • Նշվել է սմարթֆոնի գեոլոկացիան անջատելու առավելությունները
    Սմարթֆոնների գեոլոկացիայի անջատումը թույլ կտա կանխել անձնական տվյալների արտահոսքը, ինչպես նաեւ կերկարաձգի մարտկոցի աշխատանքի ժամանակը: Այս մասին «Փրայմ» գործակալությանը հայտնե է «Թվային քաղաքացի» պլատֆորմի փորձագետ Վլադիմիր Գրիցենկոն:«Հավելվածները փոխանակվում են օգտագործողի գովազդային նախասիրությունների մասին տեղեկատվությամբ, որը ձեւավորվում է տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվության հիման վրա, եւ գեոլոկացիան դրանց թվում է: Օրինակ, եթե օգտատերը մուտք է գործում Instagram, հավելվածը կարող է պարզել, որ անձը գտնվում է Կարմիր հրապարակում
  • Ճապոնիան ավելի քան 652 մլն դոլար կհատկացնի 6G բջջային կապի համակարգի մշակման համար
    Ճապոնիայի իշխանությունները մտադիր են 70 մլրդ իենի (ընթացիկ կուրսով գրեթե 652,4 մլն դոլար) օգնություն ցուցաբերել կորպորացիաներին, որոնք զբաղված են վեցերորդ սերնդի (6G) բջջային կապի համակարգի մշակմամբ, որը նախատեսվում է ներդնել մինչեւ 2030 թվականը: Այս մասին հայտնել է Kyodo լրատվական գործակալությունը՝ վկայակոչելով կառավարական աղբյուրներին:Ավելի վաղ կառավարությանն առընթեր ստեղծվել էր փորձագետների խորհուրդ՝ կազմված տեխնիկական մասնագետներից, մասնավոր բիզնեսի եւ համապատասխան գերատեսչությունների ներկայացուցիչներից, որոնք պետք է մշակեն նոր ձեւաչափի
  • Նոր նամականիշ նվիրված Հռոմի Պապի Հայաստան այցին
    Հունիսի 24-ին լրանում է Հռոմի Պապ Նորին Սրբություն Ֆրանցիսկոսի Հայաստան հովվապետական այցելության 4-ամյակը:Սուրբ աթոռում ՀՀ դեսպանության տարածած հաղորդագրության մեջ նշվում է. «Այդ այցելությունը լայնորեն լուսաբանվել ու մեծ հնչեղություն էր ստացել աշխարհում։ Այսօր էլ, հիրավի, միջազգային ընդգրկում ունեցող այդ անմոռանալի իրադարձության արձագանքները շարունակվում են։Հետաքրքրական է, որ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը 2020 թվականը հայտարարել է «Բույսի առողջության պահպանման միջազգային տարի», ու այդ նախաձեռնությանն է միացել նաև Վատիկանը՝ թողար
    Թեժ գիծ
    +374 (047) 959555
    Մի շարք ապրանքային շուկաների` 2010-2016թթ ուսումնասիրության արդյունքներ
    26 Մայիսի 2017
    Հաշվի առնելով գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների կողմից պարբերաբար ներկայացվող տեղեկատվության վերլուծությունները, որի արդյունքում բացահայտվել է որոշ շուկաներում տեղի ունեցած կառուցվածքային տեղաշարժերը, ինչպես նաև մի շարք շուկաների ուսումնասիրության վաղեմությունը, Հանձնաժողովի աշխատակազմի տնտեսական մրցակցության պաշտպանության բաժնի կողմից իրականացվել է վերլուծություն 2011-2013թթ ընթացքում ուսումնասիրված «Հաց»«Հավի միս»«Հավի ձու», «Բենզին»«Դիզվառելիք»«Ցորենի ալյուր» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաների կառուցվածքների և փոփոխության դինամիկաների վերաբերյալ: 
    Վերլուծությունը իրականացվել է 2010-2016թթ ժամանակահատվածի համար, հիմք ընդունելով ԼՂՀ ՖՆ հարկային մարմնի և նշված շուկաներում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների  կողմից ներկայացրած տեղեկատվությունները:
    Իրականացված վերլուծության ընթացքում մանրամասն ուսումնասիրվել են հետևյալ չափորոշիչների փոփոխության դինամիկաները`
    - շուկայի ծավալ
    - գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակ
    - առաջատար դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների չափաբաժին (կենտրոնացվածության աստիճան)
    - արտադրության ծավալ:

    «Հաց» ապրանքային շուկա.
    «Հաց» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2010 թվականի երկրորդ կիսամյակի տվյալների հիման վրա, որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2011 թվականի ապրիլի 5-ի Թիվ 30 Ա որոշմամբ շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող են համարվել   «Էռմի» (24%) փակ բաժնետիրական,  «Մայակ»(17.3%)   և «Կառավայ» (11%)  սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները (միասին զբաղեցրել են շուկայի 52.3 տոկոսը):
    2016 թվականի տվյալների հիման վրա իրականացրած վերլուծության համաձայն, շուկայում հացամթերքի արտադրություն են իրականացնում 110 տնտեսավարող սուբյեկտ, որոնցից առաջատար դիրք ունեցող 3 տնտեսավարող սուբյեկտների մասնաբաժինը (կենտրոնացվածության աստիճանը` CRV-3) կազմել է 33.7 տոկոս, 2010 թվականի համեմատ նվազելով 18.6 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 1.1)


















    Շուկայի ծավալի ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դառնում նաև, որ շուկայի իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմելել է 4 639.9 տոննա հաց, որը 2010 թվականի համեմատ ավելացել է գրեթե 2 անգամ` 2 198.4 տոննայով կամ 90 տոկոսով: 
    2016 թվականի տվյալների համաձայն «Հաց» ապրանքային շուկայում բացակայում է գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտ, իսկ իրացման ծավալներով առաջատար ընկերություններն են` «Մայակ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը` 15 տոկոս, «Էռմի» փակ բաժնետիրական ընկերությունը` 9.4 տոկոս և «Հայր և որդի Գասպարյաններ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը` 9.4 տոկոս (տես աղյուսակ 1.2):



















    «Հավի միս» ապրանքային շուկա.
    «Հավի միս» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2010 թվականի տվյալների հիման վրա, որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2011 թվականի ապրիլի 27-ի Թիվ 47 Ա որոշմամբ, շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող է համարվել «Լուսակերտ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը (զբաղեցրել է շուկայի 65.7 տոկոսը):
    2016 թվականի տվյալների հիման վրա իրականացրած վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտը պահպանել է գերիշխող դիրքը, շուկայի իրացման ծավալի մասնաբաժինը ավելացնելով 21.8 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 2.1):






















    Շուկայի իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմել է 942.2 տոննա հավի միս, որը 2010 թվականի համեմատ աճել է 403.3 տոննայով կամ կամ 74.8 տոկոսով: 

    ԼՂՀ-ում հավի մսի արտադրություն իրականացնում է միայն ,Լուսակերտե ՍՊ ընկերությունը (արտադրության տեսակետից զբաղեցնում է մենաշնորհ դիրք), իսկ շուկայում գործող մյուս տնտեսավարող սուբյեկտները հիմնականում մանրածախ առևտրի ոլորտում գործող սուբյեկտներ են, որոնք իրականացրել են հավի մսի ներկրում և իրացում: 
    Ի համեմատ 2010 թվականի, 3 անգամ ավելացել են շուկայում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը` 2016 թվականին կազմելով 183 սուբյեկտ: Սակայն, 2016 թվականին հավի մսի ներկրման համար մտցված սահմանափակումների հետևանքով, «Լուսակերտ» ՍՊ ընկերությունը ոչ միայն պահպանել է «Հավի միս» ապրանքային շուկայի իրացման ծավալում ունեցած գերիշխող դիրքը, այլ նաև ամրապնդել է այն (տես աղյուսակ 2.2): 

























    «Հավի ձու» ապրանքային շուկա.
    «Հավի ձու» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2012 թվականի տվյալների հիման վրա, որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2013 թվականի ապրիլի 5-ի Թիվ 20 Ա որոշմամբ, շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող է համարվել «Դվին» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը (զբաղեցնում էր շուկայի 85.3 տոկոսը):
    Նշված ապրանքային շուկայի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ 2016 թվականի տվյալներով «Դվին»  սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը պահպանել է գերիշխող դիրքը, իսկ 2012 թվականի համեմատ շուկայում իրացման մասնաբաժինը  աճել է 5.3 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 3.1):























    Շուկայի ծավալի ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դառնում նաև, որ շուկայի իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմել է 5 632 279 հատ հավի ձու, որը 2012 թվականի համեմատ աճել է 465 946 հատով կամ 9 տոկոսով: 
    Քանի որ, «Հավի միս» և «Հավի ձու» ապրանքային շուկաները փոխկապակցված են, հավի մսի ներկրման սահմանափակումը ազդել է նաև հավի ձվի ներկրման ծավալների վրա: Արդյունքում «Դվին» ՍՊ ընկերությունը ամրապնդել է ունեցած գերիշխող դիրքը տվյալ շուկայում (տես աղյուսակ 3.2):
    Պետք է նշել, որ ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում «Հավի ձու» ապրանքային շուկայում տեղի են ունեցել նաև դրական փոփոխություններ:  2012 թվականին նշված շուկայում արտադրություն իրականացնող 1 տնտեսավարող սուբյեկտին («Դվին» ՍՊ ընկերություն) 2016 թվականին ավելացել է ևս 1 արտադրություն իրականացնող տնտեսավարող սուբյեկտ (Աթայան Կարեն ԱՁ):  Ավելի քան 2 անգամ ավելացել են նաև շուկայում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը` 2016 թվականին կազմելով 33 սուբյեկտ: 




















    «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկա.
    «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2011 թվականի 4-րդ և 2012 թվականի 1-ին եռամսյակների տվյալների հիման վրա,  որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2012 թվականի հոկտեմբերի 25- ի Թիվ 95 Ա որոշմամբ շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող են համարվել «Կապիտալ» (28.7%) փակ բաժնետիրական, «Բարի հոգի» (12.4%) և «Օկեան»(12.4%) սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները (միասին զբաղեցրել են շուկայի 53.5 տոկոսը):
    2016 թվականի տվյալների հիման վրա իրականացրած վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ շուկայում նախկինում գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների մասնաբաժինը (շուկայի առաջատար 3 ընկերությունների տեսակարար կշիռը`    CRV-3) կազմել է 47.9 տոկոս, 2012 թվականի    համեմատ նվազելով 5.6 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 4.1):























    Շուկայի իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմել է 172.5 տոննա,  2012 թվականի համեմատ աճը կազմել է 4.5 տոննա կամ 2.7 տոկոս: Նաև ավելացել են շուկայի մասնակից տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը` 2016 թվականին կազմելով 186 սուբյեկտ, աճ` 54 սուբյեկտ կամ 40 տոկոս: 
    ԼՂՀ-ում նրբերշիկի արտադրություն իրականացնում է «Լուսակերտ» ՍՊ ընկերությունը, որը նշված գործունեությունը սկսել է 2016 թվականին, իսկ իրացման ծավալը կազմել է 2.2 տոկոս:
    2016 թվականի տվյալների համաձայն, «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկայի իրացման ծավալներով առաջատար ընկերություններն են «Կապիտալ» փակ բաժնետիրական ընկերությունը` 25.5 տոկոս, «Օկեան» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը` 13 տոկոս և «Բարի հոգի» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը` 9.4 տոկոս (տես աղյուսակ 4.2): 
    Փաստորեն, նախկինում գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտներից «Օկեան» և «Բարի հոգի» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները կորցրել են շուկայում ունեցած գերիշխող դիրքը, իսկ «Կապիտալ» փակ բաժնետիրական ընկերությունը պահպանել է, չնայած իրացման ծավալի մասնաբաժինը նվազել է 3.2 տոկոսային կետով:


















    «Ցորենի ալյուր» ապրանքային շուկա.
    «Ցորենի ալյուր» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2011 թվականի 4-րդ և 2012 թվականի 1-ին եռամսյակների տվյալների հիման վրա,  որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2012 թվականի հոկտեմբերի 25- ի Թիվ 94 Ա որոշմամբ, շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող են համարվել «Էռմի»(19.4%), «Գառնի Գրուպ» (16.2%) փակ բաժնետիրական և «Պոբեդա» (15.2%) սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները (միասին զբաղեցրել են շուկայի 50.8 տոկոսը՝ ավելի քան մեկ երկրորդը):
    2016 թվականի տվյալների համաձայն, շուկայում նախկինում գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների մասնաբաժինը (առաջատար 3 ընկերությունների տեսակարար կշիռը` CRV-3) կազմել է 43.6 տոկոս, 2012 թվականի    համեմատ նվազելով 7.2 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 5.1):



















    Շուկայի իրացման ծավալը ի համեմատ 2012 թվականի ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում նվազել է` 2016 թվականին կազմելով 10090.7 տոննա: Նվազումը կազմել է  214 տոննա կամ 2.1 տոկոս: Նաև նվազել են շուկայում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը` 2016 թվականին կազմելով 127 սուբյեկտ, նվազումը` 25 սուբյեկտ կամ 16.4 տոկոս: 
    «Ցորենի ալյուր» ապրանքային շուկայում մեծածավալ ներկրումը և իրացումը արգելող պետական քաղաքականությունը էական բացասական հետևանքներ չի թողել շուկայի իրացման կառուցվածքում, քանի որ տնային տնտեսուհիների կողմից օգտագործվում են 1 և(կամ) 2 կիլոգրամ տարողությամբ բարձր կարգի ալյուր, որի ներկրումը ԼՂՀ տարածք սահմանափակված չէ:  Պետք է նշել նաև, որ նշված սահմանափակումների արդյունքում ԼՂՀ-ում արտադրված և իրացված ալյուրի մասնաբաժինը շուկայի իրացման կառուցվածքում ուսումնասիրված ժամանակահատվածում աճելով 12.4 տոկոսային կետով կազմել է 89.7 տոկոս:
    «Ցորենի ալյուր» ապրանքային շուկայի իրացման ծավալի առաջատար ընկերություններն են «Գառնի  գրուպ» (16.8 տոկոս) , «Էռմի» (14.3 տոկոս)  փակ բաժնետիրական և «Պոբեդա» (12.5 տոկոս) սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները (տես աղյուսակ 5.2): Չնայած ընկերությունները պահպանել են առաջատար դիրքերը, սակայն իրացման ծավալների կրճատման հետևանքով այլևս չեն զբաղեցնում շուկայի կեսից ավելին, այսինքն կորցրել են շուկայում ունեցած գերիշխող դիրքերը (միասին զբաղեցնում են շուկայի 43.6 տոկոսը): 



















    «Բենզին» ապրանքային շուկա.
    «Բենզին» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2010 թվականի երկրորդ կիսամյակի տվյալների հիման վրա,  որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2011 թվականի հունիսի 28-ի Թիվ 58 Ա որոշմամբ շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող են համարվել «Պետրոլ սերվիս» (35.5 %)  փակ բաժնետիրական և «Ֆլեշ-պլյուս» (30.5 %)  սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները (միասին զբաղեցրել են շուկայի 66 տոկոսը):
    2016 թվականի տվյալների համաձայն, շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների մասնաբաժինը (առաջատար 2 ընկերությունների տեսակարար կշիռը` CRV-2) կազմել է 62.3 տոկոս, 2010 թվականի    համեմատ նվազելով 3.7 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 6.1):






















    Շուկայում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը մնացել է անփոփոխ` 16 տնտեսավարող սուբյեկտ` բոլորը ներկրողներ: Իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմել է 5906,9 տոննա որը 2010 թվականի համեմատ նվազել է` 3728.3 տոննայով կամ 38.7 տոկոսով: «Բենզին»  ապրանքային շուկայի իրացման ծավալի նշված նվազումը պայմանավորված է ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում բենզինի գների աճով և սեղմված գազի` որպես  այլընտրանքային վառելիք` օգտագործումով:
    Որոշակի փոփոխություններ են տեղի ունեցել նաև գերիշխող դիրք ունեցող ընկերությունների իրացման մասնաբաժիններում: Այսպես` «Ֆլեշ-պլյուս»  սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը ամրապնդել է շուկայում իր դիրքը` իրացման ծավալի մասնաբաժինը ավելացնելով 11.5 տոկոսային կետով ի հակառակ «Պետրոլ սերվիս»  փակ բաժնետիրական ընկերությանը, որի  մասնաբաժինը նվազել է 15 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 6.2): 
    Չնայած նշված փոփոխություններին, միասին զբաղեցնելով «Բենզին»  ապրանքային շուկայի իրացման ծավալի 62.3 տոկոսը, ընկերությունները պահպանել են իրենց գերիշխող դիրքերը: 





















    «Դիզելային վառելիք» ապրանքային շուկա.
    «Դիզելային վառելիք» ապրանքային շուկայի նախորդ ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2010 թվականի երկրորդ կիսամյակի տվյալների հիման վրա,  որի արդյունքում Հանձնաժողովի 2011 թվականի հունիսի 28- ի Թիվ 59 Ա որոշմամբ, շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող են համարվել «Ֆլեշ-պլյուս» (42.6 տոկոս)   սահմանափակ պատասխանատվությամբ և «Պետրոլ սերվիս»(31.6 տոկոս) փակ բաժնետիրական ընկերությունները (միասին զբաղեցրել են շուկայի 74.2 տոկոսը):
    2016 թվականի տվյալների հիման վրա իրականացրած վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող սուբյեկտների իրացման ծավալի մասնաբաժինը (շուկայի առաջատար 2 ընկերությունների տեսակարար կշիռը`   CRV-2) կազմել է 51 տոկոս, 2010 թվականի համեմատ նվազելով 23.2 տոկոսային կետով (տես աղյուսակ 7.1):






















    Շուկայի իրացման ծավալը 2016 թվականին  կազմել է 5789.7 տոննա, որը 2010 թվականի համեմատ նվազել է` 2596.3 տոննա կամ 30.9 տոկոս: «Դիզելային վառելիք» ապրանքային շուկայի իրացման ծավալի նշված նվազումը պայմանավորված է ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում գների աճով և դիզելային վառելիքով աշխատող ավտոմեքենաների պահանջարկի նվազումով:
    Շուկայում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների քանակը նվազել է` 2010 թվականի 31 տնտեսավարող սուբյեկտի փոխարեն  2016 թվականին կազմելով 18 տնտեսավարող սուբյեկտ, որոնք բոլորը նույնպես ներկրողներ են: Չնայած  գերիշխող դիրք ունեցող «Ֆլեշ-պլյուս» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնաբաժինը նվազել է 7.4 տոկոսային կետով, իսկ «Պետրոլ սերվիս» փակ բաժնետիրական ընկերությանը` 15.8 տոկոսային կետով, ընկերությունները միասին զբաղեցնելով «Բենզին» ապրանքային շուկայի իրացման ծավալի 51 տոկոսը պահպանել են գերիշխող դիրքերը (տես աղյուսակ 7.2): 


















    Եզրակացություն.
    Հիմք ընդունելով ԼՂՀ ՖՆ հարկային մարմնի և համապատասխան  շուկաներում գործող առաջատար դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների  կողմից ներկայացրած տեղեկատվությունները, տնտեսական մրցակցության պաշտպանության բաժինը իրականացրել  է 2010-2016 թթ ընթացքում «Հաց», «Հավի միս», «Հավի ձու», «Բենզին», «Դիզվառելիք», «Ցորենի ալյուր» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաների կառուցվածքային փոփոխությունների վերլուծությունը, որի արդյունքում կարող ենք արձանագրել հետևյալը`
    - Ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում «Հաց», «Ցորենի ալյուր», «Բենզին», «Դիզվառելիք» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաներում տեղի են ունեցել դրական փոփոխություններ կապված առաջատար դիրքեր ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտների իրացման մասնաբաժինների նվազման` կենտրոնացվածության թուլացման հետ.
    - 2016 թվականի տվյալների հիման վրա իրականացրած վերլուծությունը ցույց է տվել, որ «Հաց» և «Ցորենի ալյուր» ապրանքային շուկաներում այլևս բացակայում են գերիշխող դիրք ունեցող տնտեսավարող սուբյեկտներ, իսկ «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկայում նախկինում գերիշխող դիրք ունեցող 3 ընկերություններից 2-ը կորցրել են իրենց գերիշխող դիրքը:
    - «Հաց», «Հավի միս», «Հավի ձու» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաների իրացման ծավալները և շուկաներում գործող տնտեսավարող սուբյեկտները ավելացել են, իսկ «Ցորենի ալյուր», «Բենզին» և «Դիզվառելիք» ապրանքային շուկաներինը` նվազել կամ մնացել անփոփոխ:
    - Մրցակցային միջավայրի բարելավման տեսանկյունից դրական միտում ունի նաև «Հավի ձու» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաներում արտադրություն իրականացնող նոր տնտեսավարող սուբյեկտների հայտնվելը, որոնց իրացման մասնաբաժինները դեռևս փոքր են:
    - «Ցորենի ալյուր», «Հավի միս» և «Հավի ձու» ապրանքային շուկաների իրացման ծավալներում ուսումնասիրվող ժամանակահատվածներում ավելացել են տեղական արտադրության ապրանքատեսակների չափաբաժինները, որը պայմանավորված է նշված ապրանքատեսակների ներկրման համար որոշ սահմանափակումների հետ:

    Հիմք ընդունելով վերոգրյալը առաջարկում եմ`
    1. Իրականացրած վերլուծության արդյունքներն ընդունել ի գիտություն,
    2. «Հաց», «Ցորենի ալյուր» և «Նրբերշիկ» ապրանքային շուկաներում գերիշխող դիրքերի վերացման հետևանքով պատրաստել որոշման նախագծեր համապատասխան փոփոխությունները արձանագրելու նպատակով:




    << Վերադարձ ցուցակի